Egels in de tuin: winterslaap, voeren en wanneer je hulp belt

In de herfst zie je egels vaker in de tuin: ze eten zich vol voor de winter. Wij zetten op een rij wat Egelbescherming Nederland adviseert: over de winterslaap, over voeren, en over wanneer een egel hulp nodig heeft.

Wanneer heeft een egel hulp nodig?

Bel een egelopvang (bellen, niet mailen) als een egel:

• gewond is of stinkt, of vliegeneitjes of maden heeft;
• niet oprolt met de ogen dicht, hoest, wiebelt of rondjes loopt;
• ergens in vastzit, dreigt te verdrinken of een verstoord winternest heeft;
• nog een baby is en buiten het nest ligt;
• eind november nog lichter is dan ongeveer 500 gram. Bij twijfel: bellen.

Een egel die overdag loopt is niet automatisch ziek, zegt Egelbescherming Nederland. Ziet hij er gezond uit, laat hem dan lopen en zet eventueel wat kattenbrokjes neer. De adressen van egelopvangen staan op de site van Egelbescherming.

Eerste hulp: een hoge doos met luchtgaten en een handdoek, binnen neerzetten, met een kruik in een handdoek ernaast, een laag bakje water en harde kattenbrokjes. Nooit melk, en niet zelf dokteren.

Winterslaap: zo gaat het

Volwassen egels gaan meestal eind november in winterslaap, jonge egels vaak pas eind december. Eind april worden ze wakker. Hun lichaamstemperatuur zakt van 35,5 naar 5 °C en hun hartslag van 180 naar 9 per minuut. In de winter verliezen ze bijna een kwart van hun gewicht, volgens Egelbescherming. Daarom moet een jonge egel in de herfst zwaar genoeg zijn. Soms worden egels even wakker en slapen ze daarna weer verder.

Egels voeren: wat wel en niet

• Wel: kattenbrokjes of egelvoer, en een schaaltje vers water.
• Nooit melk. En geen brood, pinda's, rozijnen of etensresten.
• Liever geen (gedroogde) meelwormen. Die hebben een scheve verhouding tussen calcium en fosfor, wat vooral jonge egels schaadt, schrijven Woodland Trust en Hedgehog Street.
• Zet het voer in een voederhuisje met een smalle ingang, zodat katten er minder makkelijk bij kunnen.

Egelvoer

Kattenbrokjes mogen ook. Van goedkoop naar duur.

Zo maak je je tuin egelvriendelijk

• Een egelpoortje van 13 à 14 cm onderin de schutting, zodat egels van tuin naar tuin kunnen. Ze lopen 's nachts minstens een kilometer.
• Een wilde hoek met blad en takken als nestmateriaal en schuilplek. Lees ook waarom je blad beter laat liggen.
• Een goed egelhuis, groot genoeg en op een droge plek.
• Geen slakkenkorrels of insecticiden, ook geen "eco"-korrels. Zie slakken bestrijden zonder gif.
• Robotmaaier alleen overdag. Een aanvaring is voor jonge egels bijna altijd dodelijk. Lees robotmaaier en egels.
• Vijvers en putten: een uitstapje of gaas langs de rand. Netten strak spannen.
• Kijk uit bij brandstapels en composthopen voordat je ze aansteekt of omzet.

Egelpoort en voederhuisje

Van goedkoop naar duur.

GreenHappy kan een commissie ontvangen als je via een productlink koopt. Jouw prijs verandert niet.

Het gaat niet goed met de egel

Bij de Egeltelling 2025 van Egelbescherming zijn ruim 9.300 egels geteld, minder dan de ruim 13.000 in 2024. Op de Europese Rode Lijst staat de egel sinds oktober 2024 als "bijna bedreigd": in onder meer Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is in tien jaar meer dan 30% verdwenen. Egels zijn in Nederland beschermd; je mag een gezonde egel niet meenemen of verstoren.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaan egels in winterslaap?

Volwassen egels meestal eind november, jonge egels vaak pas eind december. Eind april worden ze wakker, volgens Egelbescherming Nederland.

Wat mogen egels eten?

Kattenbrokjes of egelvoer en vers water. Nooit melk, en liever geen meelwormen, brood of pinda's.

Een egel loopt overdag, is hij ziek?

Niet automatisch, zegt Egelbescherming. Maakt hij een zieke indruk, wiebelt hij of rolt hij niet op, bel dan een egelopvang.

Hoe zwaar moet een egel zijn voor de winter?

Rond de 500 gram eind november. Is een jonge egel lichter, bel dan een egelopvang.

Hoe groot moet een egelpoortje zijn?

Ongeveer 13 à 14 cm. Egelbescherming noemt 14 bij 14 cm.

Mag je een egel meenemen?

Nee, egels zijn beschermd. Alleen een zieke of gewonde egel breng je, na overleg, naar een egelopvang.

Mag je een egel water geven?

Ja. Zet een ondiep schaaltje met vers water op een beschaduwde plek, vooral bij droogte en vorst. Geef nooit melk.

Mag een egel melk?

Nee. Egels krijgen diarree van melk en melkproducten. Geef alleen water.

Hoe lang duurt de winterslaap van een egel?

Meestal van eind oktober of november tot maart of april. Mannetjes gaan vaak eerder slapen dan vrouwtjes, jonge egels het laatst.

Wanneer worden egels wakker?

Meestal in maart of april, en dan hebben ze veel honger. Ook tijdens de winter worden ze om de week of twee even wakker, bijvoorbeeld om een beter nest te zoeken.

Eten egels tijdens de winterslaap?

Nee, ze leven van hun vetreserve. Worden ze tussendoor wakker, dan eten ze soms wel iets. Een schaaltje kattenbrokjes en water helpt dan.

Lees ook

• Egelhuis kopenWelke zijn groot genoeg?Lees →
• Robotmaaier en egelsGeen maaier is bewezen egelveiligLees →
• Slakken bestrijden zonder gifOok voor egels en huisdierenLees →

Geschreven door de redactie. We lazen de informatie van Egelbescherming Nederland, de NOS, Woodland Trust en Hedgehog Street, en de productpagina's van bol.com, Vivara en De Blije Egel, op 17 oktober 2026. Prijzen bij bol.com werken we elke 2 uur bij; andere prijzen controleren we met de hand en staan er met datum bij. We testen producten niet zelf; we vergelijken productinformatie, keurmerken en prijzen. Zo werkt het. Klopt er iets niet, of wil je als merk reageren? Mail naar ikwil@schoonleven.nl. Bronnen: KNNV Delfland, "Egels in de tuin" (kennisdocument, 2022); Natuurmonumenten, egelpakket; Egelbescherming Nederland: "De egel, algemene informatie", "Wanneer is hulp nodig?", "Opvang- en vervoertips", "Egels in uw tuin" en "Egeltelling"; NOS (10 april 2026); Woodland Trust, "What do hedgehogs eat?" (2024); Scientias over de Europese Rode Lijst (31 oktober 2024).